De Rechtbank Limburg heeft onlangs uitspraak gedaan over de vraag of de geldvordering van de kinderen op de langstlevende al opeisbaar waren bij een testament met een ouderlijke boedelverdeling,
Erflater heeft over zijn nalatenschap beschikt bij uiterste wil van 14 september 1988.
Daarin is onder meer een ouderlijke boedelverdeling opgenomen.
Erfrecht. Ouderlijke boedelverdeling. Uitleg testament. Opeisbaarheid vordering van kinderen op langstlevende. Is de vordering opeisbaar geworden door huwelijk van langstlevende?
De rechter oordeelt als volgt.
Het testament van erflater voorzag in een ouderlijke boedelverdeling als bedoeld in artikel 4:1167 van het Burgerlijk Wetboek (oud) (hierna: BW (oud)), op grond waarvan aan echtgenote als langstlevende alle goederen van de nalatenschap zijn toegedeeld, dit onder de verplichting om aan de overige erfgenamen (de kinderen) de waarde van hun erfdeel (minus hun aandeel in de schulden, successierechten en boedelkosten) uit te keren.
Erflater is overleden na inwerkingtreding van het huidige erfrecht op 1 januari 2003.
Op grond van de artikelen 79 en 127 Overgangswet NBW (hierna: Ow) is de ouderlijke boedelverdeling ook thans nog geldig.
Echtgenote van de erflater en dochter hebben aangevoerd dat de erfdelen niet kunnen worden opgeëist, omdat de echtgenote onder huwelijkse voorwaarden is getrouwd en er tussen echtgenote en haar echtgenoot slechts een gemeenschap van inboedel bestaat.
De dochter heeft daarbij aangevoerd dat de uiterste wilsbeschikking moet worden uitgelegd op grond van artikel 4:46 BW aangezien deze bepaling op grond van artikel 68 Ow onmiddellijke werking heeft.
Artikel 4:46 lid 1 BW bepaalt dat bij de uitleg van een uiterste wilsbeschikking dient te worden gelet op de verhoudingen die de uiterste wil kennelijk wenste te regelen en de omstandigheden waaronder de uiterste wil is gemaakt.
Aldus geldt bij de uitleg niet als maatstaf de zuiver grammaticale methode.
Nu uit artikel 1 sub b van het testament blijkt dat erflater de niet-opeisbaarheidsclausule heeft opgenomen vanwege zijn verzorgingsplicht en dat ook de achterliggende gedachte van de ouderlijke boedelverdeling onder het oude recht was, is volgens dochter duidelijk dat opeisbaarheid pas na overlijden of hertrouwen in gemeenschap van goederen aan de orde zou zijn.
De rechtbank overweegt dat juist is dat uit het testament volgt dat erflater de ouderlijke boedelverdeling en de niet-opeisbaarheidsclausule (mede) heeft opgenomen om te voldoen aan zijn verzorgingsplicht jegens zijn echtgenote.
Echter, dat betekent niet dat erflater niet van mening kan zijn geweest dat die verzorgingsplicht eindigt bij hertrouwen (in algemene zin).
Voor de stelling dat erflater bedoeld heeft dat de vordering enkel opeisbaar zou worden wanneer echtgenote zou hertrouwen in gemeenschap van goederen bestaan geen aanwijzingen.
De in het testament opgenomen regeling is duidelijk.
In die regeling is geen onderscheid gemaakt tussen hertrouwen met of zonder huwelijkse voorwaarden, terwijl dat ook in die tijd geen ongebruikelijke toevoeging was.
Daarmee wijkt de onderhavige situatie af van de situaties zoals die zich voordoen in de door echtgenote en dochter aangehaalde jurisprudentie, waarin dit onderscheid wel in het testament is opgenomen en waarbij uitdrukkelijk een uitzondering op de opeisbaarheid bij hertrouwen werd gemaakt in geval van de zogenaamde ‘koude uitsluiting’.
Nu erflater daarvoor niet heeft gekozen en er geen feiten en omstandigheden zijn gesteld waaruit kan volgen dat de bedoeling van erflater niet overeenkomt met de tekst van het testament is de rechtbank van oordeel dat de tekst van het testament leidend is.
De conclusie luidt dan ook dat de vordering tot uitbetaling van het erfdeel door het huwelijk van echtgenote op 25 juli 2012 opeisbaar is geworden, zodat het gevorderde zal worden toegewezen.
Wilt u de gehele uitspraak bekijken? Klik dan hier.
Heeft u een vraag aan onze advocaat kindsdeel over de vereffening of verdeling van een erfenis, over de uitleg van een testament of over de nietigheid van een testament, over de taken en bevoegdheden van de executeur, over het kindsdeel of over de legitieme, belt u dan gerust onze advocaat kindsdeel op 020-3980150.
Wilt u meer weten over het kindsdeel, bezoek dan onze website over het kindsdeel. Klik dan hier.
Wilt u meer weten over het erfrecht, bezoek dan onze website van ons advocatenkantoor. Klik dan hier.