De Rechtbank Zeeland-West-Brabant heeft onlangs uitspraak gedaan over de vraag of het recht op uitbetaling van het kindsdeel uit een ouderlijke boedelverdeling was verwerkt.

Eiseres is de dochter van mevrouw A (hierna : erflaatster) en de heer B (hierna : erflater).

Erflaatster en erflater zijn in gemeenschap van goederen gehuwd.

Erflaatster heeft bij testament over haar nalatenschap beschikt en de ouderlijke boedelverdeling van toepassing verklaard, waarbij alle goederen en schulden zijn toebedeeld aan erflater en eiseres een vordering op erflater heeft verkregen ter hoogte van haar erfdeel.

Bepaald is dat over de vordering een niet-samengestelde rente van 8% is verschuldigd, dat het erfdeel en de rente pas opeisbaar zijn bij – onder meer – het overlijden van erflater en dat eventuele betalingen door erflater aan eiseres in de eerste plaats in mindering strekken op de verschuldigde hoofdsom.

Gedaagde voert verder aan dat eiseres haar rechten heeft verwerkt.

Zij stelt daartoe dat eiseres nooit heeft geprotesteerd tegen de uitbetaling door erflater, zodat zij het vertrouwen heeft gewekt dat zij akkoord is met het vastgestelde erfdeel.

Gedaagde stelt verder dat zij onredelijk zou worden benadeeld indien eiseres haar recht op betaling van haar erfdeel geldend maakt.

Erfrecht. Ouderlijke boedelverdeling. Vaststelling erfdeel. Uitbetaling erfdeel. Opeisbaarheid van het erfdeel. Aanspraak op erfdeel. Rechtsverwerking? Redelijkheid en billijkheid.

De rechter oordeelt als volgt.

Vaste rechtspraak is dat van rechtsverwerking sprake kan zijn wanneer een rechthebbende zich heeft gedragen op een wijze die naar maatstaven van redelijkheid en billijkheid onverenigbaar is met het vervolgens geldend maken van het betrokken recht of de betrokken bevoegdheid.

Het enkel verlopen van tijd waarin een partij heeft stilgezeten, is daarvoor onvoldoende.

Voor rechtsverwerking zijn bijzondere omstandigheden vereist als gevolg waarvan hetzij

a) bij de wederpartij gerechtvaardigd het vertrouwen is gewekt dat de schuldeiser zijn aanspraak niet meer geldend zal maken, hetzij

b) diens positie onredelijk benadeeld of verzwaard zou worden ingeval het recht of de bevoegdheid alsnog zou worden uitgeoefend.

Van die bijzondere omstandigheden is geen sprake.

Vaststaat dat de vordering van eiseres pas opeisbaar is geworden op het moment dat erflater is overleden.

Gelet hierop is het enkele feit dat eiseres niet heeft geprotesteerd tegen de betalingen door erflater, onvoldoende om bij gedaagde het gerechtvaardigd vertrouwen te wekken dat eiseres haar aanspraak op het kindsdeel niet meer geldend zal maken.

Eiseres was immers op het moment dat de betalingen werden verricht nog niet bevoegd haar erfdeel op te eisen.

Feiten en omstandigheden waaruit blijkt dat gedaagde onredelijk zou worden benadeeld indien eiseres haar aanspraak geldend maakt, zijn gesteld noch gebleken.

Gedaagde onderbouwt niet (met financiële gegevens en onderliggende stukken) dat de nalatenschap van erflater onvoldoende is om de vordering van eiseres te voldoen.

Gedaagde stelt evenmin dat zij zelf niet de financiële mogelijkheden heeft om het erfdeel van eiseres uit te keren.

Voor gedaagde zal het een hard gelag zijn als zij de vordering van eiseres uit haar eigen vermogen moet voldoen, maar zover had het niet hoeven komen.

De wet biedt immers de mogelijkheid om een nalatenschap onder voorrecht van boedelbeschrijving (beneficiair) te aanvaarden zodat gedaagde niet met haar eigen vermogen aansprakelijk is voor de schulden van de nalatenschap van erflater.

Voor deze mogelijkheid heeft gedaagde echter niet gekozen en daarmee heeft zij het risico genomen persoonlijk aansprakelijk te zijn voor de schuld van erflater aan eiseres.

Het is dan ook niet in strijd met de redelijkheid en billijkheid dat eiseres aanspraak maakt op haar erfdeel.

Wilt u de gehele uitspraak bekijken? Klik dan hier.

Heeft u een vraag aan onze advocaat kindsdeel over de vereffening of verdeling van een erfenis, over de uitleg van een testament of over de nietigheid van een testament, over de taken en bevoegdheden van de executeur, over het kindsdeel of over de legitieme, belt u dan gerust onze advocaat kindsdeel op 020-3980150.

Wilt u meer weten over het kindsdeel, bezoek dan onze website over het kindsdeel. Klik dan hier.

Wilt u meer weten over het erfrecht, bezoek dan onze website van ons advocatenkantoor. Klik dan hier.