Van onze advocaat kindsdeel. Het Gerechtshof Arnhem-Leeuwarden heeft op 15 augustus 2017 uitspraak gedaan over het wettelijk erfdeel en de verdeling van onroerend goed in het buitenland .

Partijen zijn broers en zusters van elkaar. De vader van partijen is op 5 juni 2005 overleden zonder bij testament over zijn nalatenschap te hebben beschikt. Ingevolge artikel 4:13 BW heeft de moeder van partijen alle goederen van de nalatenschap van de vader verkregen, komt de voldoening van de schulden van die nalatenschap voor haar rekening en heeft ieder van partijen een geldvordering op de moeder verkregen overeenkomend met de waarde van zijn of haar erfdeel, het zogenaamde kindsdeel.

Op 7 oktober 2006 is de moeder van partijen (de erflaatster) overleden zonder bij testament over haar nalatenschap te hebben beschikt. Zij heeft partijen als haar enige erfgenamen achtergelaten, ieder van hen voor een vijfde deel van haar nalatenschap. Tot de nalatenschap van de erflaatster behoort een woning. Tussen partijen zijn geschillen gerezen over de afwikkeling van de nalatenschappen van hun ouders.

Een processueel ondeelbare rechtsverhouding

De vorderingen tot verdeling die de advocaat van appellanten in dit hoger beroep instellen betreffen naar het oordeel van het hof een zogeheten processueel ondeelbare rechtsverhouding, waarbij het rechtens noodzakelijk is dat de beslissing daarover ten aanzien van alle betrokkenen in dezelfde zin luidt. In eerste aanleg hebben appellanten hun vordering in reconventie slechts ingesteld jegens geïntimeerde en daarbij niet de andere geïntimeerden] betrokken. Zij hebben vervolgens in hoger beroep wel alle bij die rechtsverhouding betrokken partijen in het geding geroepen, zodat zij in hun vorderingen ontvankelijk zijn (HR 10 maart 2017,HR:2017:411).

De rechtbank heeft beslist dat er gewichtige redenen zijn te volstaan met verdeling van de goederen die zich in Nederland bevinden. Appellanten stellen dat zij een volledige opgave van de samenstelling van de nalatenschap hebben gedaan en vorderen in hoger beroep alsnog verdeling van de gehele nalatenschap waaronder een woning in Turkije. Er is geen gewichtige reden voor een partiële verdeling.

Het toepasselijke recht

Met ingang van 1 januari 2012 bepaalt artikel 10:149 BW lid 1 dat de wijze waarop de verdeling van de nalatenschap tot stand wordt gebracht, door het Nederlandse recht wordt beheerst indien de erflater zijn laatste gewone verblijfplaats in Nederland had, tenzij de deelgenoten gezamenlijk het recht van een ander land aanwijzen.

Ingevolge lid 2 wordt met de eisen van het goederenrecht van de plaats van ligging van de goederen rekening gehouden. Het ten tijde van het overlijden van de erflaatster toepasselijk artikel 4 lid 2 Wet conflictenrecht erfrecht bevatte een gelijkluidende bepaling. De EU Erfrechtverordening is niet van toepassing, aangezien de erflaatster voor 17 augustus 2015 is overleden.

Erflaatster had haar laatste gewone verblijfplaats in Nederland. Gesteld noch gebleken is dat de deelgenoten samen het recht van een ander land hebben aangewezen, zodat het Nederlandse recht toepasselijk is op de wijze waarop de verdeling tot stand wordt gebracht. Het hof zal hierna rekening houden met eisen van het goederenrecht die in Turkije gelden.

Op de comparitie bij het hof is met partijen vastgesteld dat de nalatenschap van de erflaatster op dit moment nog bestaat uit de woning in Nederland en de huuropbrengsten van die woning alsmede onroerende zaken in Turkije en geregistreerd op naam van de vader van partijen.

Op de comparitie is besproken wie van de deelgenoten toedeling wenst van de onroerende zaken in Turkije. Appellanten wensen toedeling aan hen beiden; Geïntimeerde wenst toedeling aan appellanten en zichzelf. Elk van hen stelt de eigendom te willen houden vanwege een emotioneel belang, dat voor appellanten erin bestaat dat hun vader deze onroerende zaken heeft geërfd van zijn vader en voor geïntimeerde dat zijn vader de woning in Turkije heeft gebouwd. Ter comparitie is gebleken dat de overige geïntimeerden geen toedeling wensen. Geïntimeerde heeft verklaard dat zijn zussen ieder aan hem hun aandeel in de onroerende zaken in Turkije hebben overgedragen en dat die overdracht bij de notaris in Turkije en in het kadasterregister aldaar bekend is.

Het hof zal bij de verdeling ervan uitgaan dat ook de overige geïntimeerden nog deelgenoot zijn in de onroerende zaken in Turkije en daarbij bepalen dat, zo mocht blijken dat zij hun aandeel rechtsgeldig hebben overgedragen aan geïntimeerde, alsnog aan deze toekomt wat ingevolge de door het hof te gelasten wijze van verdeling aan de overige geïntimeerden toekomt.

Het hof ziet aanleiding de wijze van verdeling van de onroerende zaken in Turkije te gelasten als hierna wordt overwogen en beslist, daarbij naar billijkheid rekening houdend met het belang van appellanten en geïntimeerde bij toedeling van de woning en de belangen van de andere deelgenoten. Het hof merkt volledigheidshalve op dat de rechter die de verdeling vaststelt of de wijze van verdeling gelast daarbij niet is gebonden aan hetgeen partijen over en weer hebben gevorderd en niet expliciet behoeft in te gaan op hetgeen partijen hebben aangevoerd.

Het hof zal partijen gelasten de onroerende zaken in Turkije toe te delen aan appellanten tegen de waarde die zal worden vastgesteld als hierna wordt bepaald. Geïntimeerde wil slechts toedeling samen met appellanten , terwijl appellanten juist geen voortzetting van de onverdeeldheid tussen de drie broers wensen. Gelet op de slechte verstandhouding tussen geïntimeerde enerzijds en appellanten anderzijds acht het hof het niet in het belang van de broers dat deze onverdeeldheid blijft voortduren.

De verdeling van het onroerend goed door de rechter

Het hof zal de volgende wijze van verdeling gelasten:

De uitvoering van deze verdeling, bestaande in de toedeling van de onroerende zaken in Turkije aan appellanten, dient plaats te vinden ten overstaan van en onder regie van een notaris in Nederland, die zo nodig of desgewenst, bij een ter zake kundige in Turkije inlichtingen zal inwinnen om te kunnen beoordelen wat nodig is voor de uitvoering van deze verdeling. De kosten van de tussenkomst van deze notaris en alle andere kosten die samenhangen met deze verdeling komen voor rekening van partijen samen. Indien voor de verdeling van de onroerende zaken of de uitvoering daarvan mede moet worden voldaan aan in Turkije geldende wettelijke vereisten, zoals bijvoorbeeld het verlijden van een akte ten overstaan van een notaris in Turkije of verwerking daarvan in de kadastrale registratie, dienen partijen daaraan onverwijld mee te werken en zich te richten naar de aanwijzingen van de notaris in Nederland.

Het hof wijst aan als notaris ten overstaan van wie de uitvoering van de verdeling moet plaatsvinden een van de notarissen verbonden aan het advocatenkantoor.

Partijen dienen binnen twee maanden na betekening van dit arrest door de meest gerede partij aan de overige deelgenoten eerst de waarde van de onroerende zaken in overleg met de notaris te doen bepalen door een of meer deskundigen in Turkije door partijen samen of door de notaris aan te wijzen. Partijen dienen deze waardebepaling in overleg met de notaris te doen verrichten op de in Turkije voor een dergelijke waardebepaling gebruikelijke wijze. Indien zij daarover niet binnen twee weken na betekening tot overeenstemming komen zal de notaris aan de hand van dit richtsnoer de wijze van waardebepaling vaststellen na daartoe in Turkije bij een ter zake kundige inlichtingen te hebben ingewonnen.

Binnen drie weken nadat de uitkomst van de taxatie door de notaris aan partijen is bekend gemaakt, dienen appellanten door tussenkomst van de notaris aan de overige deelgenoten mee te delen of zij toedeling van de onroerende zaken tegen de getaxeerde waarde en betaling aan ieder van de overige deelgenoten van een/vijfde deel van die waarde wensen.

Voor het geval appellanten deze toedeling wensen, zal het hof bepalen dat partijen vervolgens binnen vier weken nadat appellanten daarvan mededeling hebben gedaan bij notariële akte dienen over te gaan tot de toedeling van de onroerende zaken met gelijktijdige betaling door appellanten aan de overige deelgenoten van ieders aandeel in de waarde daarvan en tot het verrichten op aanwijzing van de notaris van al hetgeen verder in Turkije nog nodig is voor de uitvoering van de verdeling en de overgang van het toegedeelde aan appellanten

Indien geen toedeling aan appellanten plaatsvindt, dienen partijen de onroerende zaken op de kortst mogelijke termijn te verkopen en de netto opbrengst bij gelijke delen te verdelen door:

  1. gezamenlijk opdracht te geven aan een door hen of – bij gebreke van overeenstemming door de notaris – te benoemen makelaar om de onroerende zaken aan een derde te verkopen.
  2. opdracht te geven een bodemprijs te hanteren en deze zo nodig te verlagen conform de instructie van de makelaar;
  3. al datgene te verrichten respectievelijk na te laten wat op instructie van de makelaar noodzakelijk is om tot verkoop en eigendomsoverdracht te komen;
  4. mee te werken aan de ondertekening van de verkoopovereenkomst en medewerking te verlenen aan de (notariële) eigendomsoverdracht;
  5. medewerking te verlenen aan de betaling uit de verkoopopbrengst van de daarop vallende kosten, waaronder de makelaarscourtage;
  6. gezamenlijk aan de notaris die belast is met de overdracht van de woning opdracht te geven de netto-verkoopopbrengst bij gelijke delen te verdelen.

Wilt u de gehele uitspraak bekijken? Klik dan hier.

Heeft u vragen over het kindsdeel, over de verdeling van onroerend goed binnen een erfenis of over een verdeling van een erfenis met internationale aspecten, belt u dan gerust onze advocaat kindsdeel op 020-3980150

Wilt u meer weten over de verdeling van een erfenis, bezoek dan onze pagina verdeling erfenis. Klik dan hier.