De Rechtbank Limburg heeft op 31 augustus 2022 uitspraak gedaan over de vraag of een uitkering uit levensverzekering als een gift was te beschouwen die bij de berekening van legitieme dient te worden meegenomen.

Op een lijst zijn de door erflater bij leven afgesloten polissen Interpolis vermeld.

Eiser stelt dat de uitkeringen uit die levensverzekeringen een rol kunnen spelen bij de betaling van de legitieme vorderingen, indien de nalatenschap zelf niet (meer) over voldoende middelen beschikt (krachtens de artikelen 126 lid 1, 120 en 127 van boek 4 BW).

Interpolis (polisnummer 1) is door erflater afgesloten met ingang van 15 juni 2004.

De begunstigden bij die polis zijn 1) verzekernemer (erflater) en 2) de gedaagden.

Niet betwist is dat gedaagden uitkeringen uit de levensverzekering hebben ontvangen in de periode vanaf de overlijdensdatum erflater tot en met 2010.

Interpolis (polisnummer 2) is, blijkens de tekst ervan op pagina 1, voorlaatste alinea, een voortzetting van eerdere (sinds 1989) door erflater afgesloten verzekeringen.

De polis regelt (laatstelijk) dat vanaf de datum van overlijden van erflater) tot en met de (laatste rentevervaldag voorafgaand aan de) dag van overlijden van gedaagde (verzekerde) een bedrag van € 6.063,00 per jaar moet worden uitgekeerd aan gedaagde.

De rechten uit die verzekering kunnen niet worden afgekocht.

Erfrecht. Legitieme. Giften. Levensverzekering. Begunstiging. Is de uitkering uit levensverzekering een gift die bij de berekening van legitieme dient te worden meegenomen? Verzorgingsgedachte erflater. Natuurlijke verbintenis?

De rechter oordeelt als volgt.

De rechtbank overweegt dat de bovenstaande rechten van gedaagden op uitkering uit de door erflater afgesloten levensverzekeringen niet in de nalatenschap van erflater vallen.

Schuldeisers van de nalatenschap kunnen zich dan ook, in beginsel, niet verhalen op het recht van uitkering van een begunstigde.

Dat wordt anders indien de aanwijzing als begunstigde bij levensverzekering is te beschouwen als gift.

Naar het oordeel van de rechtbank zijn de uitkeringen uit de voornoemde levensverzekeringen geen gift, maar dienen, dan wel dienden, deze ter nakoming van een natuurlijke verbintenis van erflater.

Gelet op artikel 4:69 lid 1 onder a BW worden immers niet als giften beschouwd giften aan personen ten aanzien van wie de erflater moreel verplicht was bij te dragen in hun onderhoud tijdens zijn leven of na zijn dood, voor zover zij als uitvloeisel van die verplichting zijn aan te merken en in overeenstemming waren met het inkomen en het vermogen van de erflater.

Gedaagden hebben onderbouwd en op de zitting voldoende nader toegelicht dat de uitkeringen uit de levensverzekering van hun vader een morele verplichting van hem jegens hen was, waarmee hij heeft voorzien in een deel van het levensonderhoud van zijn bij overlijden nog jonge kinderen.

In de tweede termijn van de zitting is daartegen door eiser geen verweer meer gevoerd.

Gedaagden hebben hiermee een gegrond beroep op artikel 4:69 lid 1 onder a BW gedaan.

De uitkeringen aan gedaagden van circa € 1.400,00 per jaar waren bovendien, in het licht van het overwogene, niet bovenmatig.

Ook gedaagde heeft op de zitting een beroep op artikel 4:69 lid 1 onder a BW gedaan.

Zij heeft toegelicht dat erflater twee van zijn polissen op haar naam heeft gezet, nadat hij zijn baan had verloren, hij nog maar weinig inkomen had en zij hem toen financieel heeft geholpen door zijn onderhoud te bekostigen.

Erflater heeft door middel van de wijziging van de polissen (door deze op naam van gedaagde voort te zetten) er voor gezorgd dat, door de uitkeringen van die polissen aan gedaagden een aanvulling had op haar levensonderhoud.

Op deze gestelde feiten en omstandigheden is door eiser (en de andere kinderen) niet meer gemotiveerd gereageerd.

Het moet er derhalve voor worden gehouden dat voldaan is aan de vereisten van artikel 4:69 lid 1 onder a BW.

Wilt u de gehele uitspraak bekijken? Klik dan hier.

Heeft u een vraag aan onze advocaat kindsdeel over de vereffening of verdeling van een erfenis, over de uitleg van een testament of over de nietigheid van een testament, over de taken en bevoegdheden van de executeur, over het kindsdeel of over de legitieme, belt u dan gerust onze advocaat kindsdeel op 020-3980150.

Wilt u meer weten over het kindsdeel, bezoek dan onze website over het kindsdeel. Klik dan hier.

Wilt u meer weten over het erfrecht, bezoek dan onze website van ons advocatenkantoor. Klik dan hier.