De Rechtbank Midden-Nederland heeft op 18 oktober 2021 uitspraak gedaan over een verzoek tot opheffing van een testamentair bewind bij een samenloop met een beschermingsbewind.

Bij testament van 20 oktober 2006 heeft de moeder van verzoeker, te weten A (hierna te noemen: erflaatster), voor het laatst over haar nalatenschap beschikt.

In dit testament heeft erflaatster bepaald niet af te willen wijken van de wettelijke erfopvolging.

Ook heeft erflaatster bepaald dat er een testamentair bewind moet worden ingesteld over het erfdeel dat verzoeker zal verkrijgen uit de nalatenschap van erflaatster.

Daartoe heeft erflaatster B tot testamentair bewindvoerder benoemd.

Erflaatster heeft daarbij bepaald dat indien B haar benoeming tot testamentair bewindvoerder niet aanvaardt of de rol van B als testamentair bewindvoerder om welke reden dan ook eindigt, de zus van B, te weten C dient te worden benoemd tot (opvolgend) testamentair bewindvoerder.

Erflaatster is in 2006 overleden.

Blijkens het testament van erflaatster treedt het testamentair bewind in op het tijdstip van haar overlijden.

B heeft na het overlijden van erflaatster haar benoeming tot testamentair bewindvoerder aanvaard en fungeert sindsdien dan ook als testamentair bewindvoerder.

Bij beschikking van 7 mei 2012 is er een beschermingsbewind ingesteld over de goederen van verzoeker wegens zijn lichamelijke of geestelijke toestand en is B benoemd tot beschermingsbewindvoerder.

Het onder testamentair bewind gestelde erfdeel van erflaatster is daarbij toegevoegd aan de bankrekeningen die B in het kader van het beschermingsbewind heeft geopend.

Bij beschikking van 26 maart 2020 is B – als gevolg van een vertrouwensbreuk tussen B en verzoeker – ontslagen als beschermingsbewindvoerder en is D benoemd tot opvolgend beschermingsbewindvoerder.

Erfrecht. Bewind. Verzoek tot opheffing van testamentair bewind. Samenloop van testamentair bewind en beschermingsbewind. Toetsing.

De rechter oordeelt als volgt.

Op grond van artikel 4:178 lid 2 BW kan een testamentair bewind worden opgeheven op verzoek van de testamentair bewindvoerder, op grond van onvoorziene omstandigheden en voorts indien aannemelijk is dat de rechthebbende de onder bewind staande goederen zelf op verantwoorde wijze zal kunnen besturen.

Na verloop van vijf jaren na het overlijden van de erflater kan het testamentair bewind op deze laatste grond ook worden opgeheven op verzoek van de rechthebbende.

Het primaire verzoek van verzoeker strekt tot een opheffing van het testamentair bewind wegens onvoorziene omstandigheden zoals bedoeld in artikel 4:178 lid 2 BW.

Een verzoek tot opheffing van het testamentair bewind wegens onvoorziene omstandigheden is echter alleen mogelijk indien de testamentair bewindvoerder het verzoek doet.

Dat is hier niet het geval.

Op twee voorwaarden kan op verzoek van de rechthebbende een testamentair bewind worden opgeheven.

Ten eerste dienen vijf jaren te zijn verstreken na het overlijden van de erflater.

Ten tweede moet aannemelijk zijn dat de rechthebbende de goederen die onder testamentair bewind staan, na een opheffing van het testamentair bewind, zelf op verantwoorde wijze zal kunnen besturen.

Blijkens de Memorie van Toelichting is de ratio achter deze twee voorwaarden dat de rechthebbende, zich al te licht, tegen de wil van de erflater, van het bewind ontdoet.

Verder mag worden aangenomen dat het enkel intreden van de meerderjarigheid niet als hoofdregel met zich brengt dat de rechthebbende zich van het bewind kan ontdoen.

De rechthebbende zal dan ook moeten aantonen dat het testamentair bewind niet meer nodig is.

Uit de nu in het dossier aanwezige stukken en het verhandelde ter zitting is naar het oordeel van de kantonrechter niet gebleken dat verzoeker, vanwege zijn lichamelijke of geestelijke toestand, de onder het bewind staande goederen zelf op een verantwoorde wijze zal kunnen besturen.

Toch ziet de kantonrechter voldoende aanleiding om het testamentair bewind op te heffen.

Bij beschikking van 7 mei 2012 is er namelijk een bewind ingesteld over alle vermogensbestanddelen die aan verzoeker (zullen) toebehoren.

Hierdoor kan verzoeker niet vrijelijk over zijn vermogen beschikken.

Een opheffing van het testamentair bewind brengt in het onderhavige geval dan ook met zich dat het aan verzoeker toegekomen erfdeel uit de nalatenschap van erflaatster automatisch onder het beschermingsbewind valt.

Het beschermingsbewind biedt naar het oordeel van de kantonrechter voldoende waarborgen om het erfdeel van verzoeker veilig te stellen tegen het onvermogen van verzoeker om op een verantwoorde wijze met zijn geld om te gaan.

Dit is ook in lijn met de ratio achter artikel 4:178 lid 2 BW.

Ook is aannemelijk dat dit in lijn is met hetgeen erflaatster voor ogen had bij het opstellen van haar testament.

Ten tijde van haar laatste wilsbepaling was verzoeker namelijk minderjarig en beoogde erflaatster middels het testamentair bewind het erfdeel van verzoeker veilig te stellen.

De kantonrechter merkt daar verder over op dat een opheffing van het testamentair bewind ook met zich brengt dat de verantwoordelijkheid over het beheer van het gehele vermogen van verzoeker bij de beschermingsbewindvoerder komt te liggen.

De kantonrechter overweegt daarbij dat de beschermingsbewindvoerder jaarlijks rekening en verantwoording dient af te leggen aan de kantonrechter, hetgeen – mede gelet op de getroebleerde familieverhoudingen – in meerdere opzichten in het belang van verzoeker is.

Gelet op het voorgaande – in onderling samenhang bezien – dient het primaire verzoek van verzoeker te worden ingewilligd. De kantonrechter zal het testamentair bewind dan ook opheffen.

Wilt u de gehele uitspraak bekijken? Klik dan hier.

Heeft u een vraag aan onze advocaat kindsdeel over de vereffening of verdeling van een erfenis, over de uitleg van een testament of over de nietigheid van een testament, over de taken en bevoegdheden van de executeur, over het kindsdeel of over de legitieme, of over een testamentair bewind, belt u dan gerust onze advocaat kindsdeel op 020-3980150.

Wilt u meer weten over het kindsdeel, bezoek dan onze website over het kindsdeel. Klik dan hier.

Wilt u meer weten over het erfrecht, bezoek dan onze website van ons advocatenkantoor. Klik dan hier.