Van onze advocaat kindsdeel. Het Gerechtshof Amsterdam heeft op 6 februari 2018 uitspraak gedaan over de zorgplicht van de notaris betreffende zijn informatieplicht over een schuld uit de eerst opengevallen nalatenschap en de gevolgen van een zuivere aanvaarding van de erfenis.
De grief komt in de kern erop neer dat de notaris klagers als erfgenamen expliciet erop had moeten wijzen dat de opeisbare vorderingen van de kinderen met betrekking tot de nalatenschap van vader als schuld van de nalatenschap van moeder hadden te gelden in plaats van de erfgenamen zonder enig voorbehoud te adviseren de nalatenschap van moeder zuiver te aanvaarden.
De brief van 4 augustus 2015 is volgens de erfgenamen hiertoe onvoldoende geweest. Het betreft een standaardbrief en daarnaast is de materie, in het bijzonder aangaande de aansprakelijkheid in privé voor vorenbedoelde vorderingen, voor een leek op juridisch gebied moeilijk te begrijpen.
De erfgenamen hebben betwist dat deze kwestie met de notaris aan de orde is gekomen. De erfgenamen stellen zich op het standpunt dat door deze gang van zaken de laatste wil van moeder, haar bedoeling was klagers als erfgenamen ten opzichte van A en B te bevoordelen, niet is uitgevoerd, want de erfgenamen zijn ongewenst in privé voor de schulden van de nalatenschap van moeder aansprakelijk geworden.
Hiermee heeft de notaris volgens klagers onzorgvuldig gehandeld en niet aan de op haar rustende zorgplicht voldaan.
De notaris heeft hier het volgende tegenovergesteld. Zij heeft de erfgenamen de verschillende mogelijkheden voorgehouden inzake het al dan niet zuiver aanvaarden van de nalatenschap van moeder alsook de consequenties daarvan.
Dat blijkt uit haar brief van 4 augustus 2015 aan de erfgenamen en de meegezonden bijlagen. De erfgenamen hebben ervoor getekend dat zij van deze brief en de bijlagen kennis hebben genomen. Een en ander is ook uitdrukkelijk in het gesprek van 4 augustus 2015 naar voren gekomen. Dat is een standaardprocedure binnen kantoor. Uit de toen door de erfgenamen gestelde vragen bleek dat zij de verschillen tussen de diverse mogelijkheden begrepen. Over de schuld uit de nalatenschap van vader is kort gesproken. Deze schuld was nog niet uitbetaald, maar zou volgens de erfgenamen geen groot bedrag betreffen. Er was een eigen woning met daarop een kleine hypotheek en er waren banksaldi. Over de waarde van een en ander is niet gesproken.
Daarnaast was het aan de erfgenamen als executeurs om te bepalen of de nalatenschap van moeder al dan niet positief was. Verder is van belang dat vlak voor het overlijden van moeder forse bedragen van haar bankrekening naar de erfgenamen zijn overgemaakt. Deze overboekingen als ook een banksaldo hebben de erfgenamen in eerste instantie niet aan de notaris opgegeven. Uiteindelijk was de nalatenschap van moeder niet ontoereikend, zodat de erfgenamen geen schade hebben geleden. Aldus de advocaat van de notaris.
Zorgplicht notaris. Afwikkeling van de nalatenschap van de ouders. Informatieplicht over schuld uit de eerste nalatenschap en de gevolgen van zuivere aanvaarding.
De rechter overweegt als volgt.
Vast staat dat de notaris ervan op de hoogte was dat de erfdelen van de kinderen uit de nalatenschap van vader als schulden deel uitmaakten van de nalatenschap van moeder.
De notaris wist niet wat de hoogte van vorenbedoelde schulden was maar wel dat vader reeds in 1998 was overleden en dat de vorderingen van de kinderen rentedragend waren. Daarnaast hadden de zussen van klagers als legatarissen elk recht op een bedrag in contanten ter grootte van de legitieme portie.
Onder deze omstandigheden, in het bijzonder de grote mate van onzekerheid of het saldo van de nalatenschap van moeder toereikend was, is de rechter van oordeel dat het in dit geval beter was geweest als de notaris de erfgenamen in de brief van 4 augustus 2015 uitdrukkelijk op het bestaan van de schuld voortkomend uit de nalatenschap van vader en de precieze gevolgen daarvan voor het berekenen van het saldo van de nalatenschap van moeder had gewezen, zodat de erfgenamen beter geïnformeerd waren bij hun afweging om de nalatenschap van moeder al dan niet te aanvaarden.
In dit geval volstond de standaardbrief met bijlagen niet. De notaris heeft de erfgenamen onvoldoende voorgelicht.
Ook als ervan wordt uitgegaan dat de erfgenamen aan de notaris kenbaar hebben gemaakt dat de schuld uit de nalatenschap van vader niet veel zou zijn, doet dit aan de eigen verantwoordelijkheid van de notaris om cliënten zorgvuldig voor te lichten niet af. Dit betekent dat de klacht gegrond is.
Wilt u de gehele uitspraak bekijken? Klik dan hier.
Heeft u een vraag over de vereffening en verdeling van een nalatenschap, over zuivere of beneficiaire aanvaarding van een erfenis of over de zorgplicht van de notaris in het erfrecht, belt u dan gerust onze advocaat kindsdeel op 020-3980150.